Skargi do RPO: spory o najem i eksmisję, wskazywane trudności właścicieli w egzekwowaniu wyroków
Do Biura Rzecznika Praw Obywatelskich wpływają skargi dotyczące konfliktów na tle najmu i eksmisji, w których właściciele mieszkań sygnalizują, że nieuczciwi najemcy mają wykorzystywać przepisy o ochronie praw lokatorów — przekazał w rozmowie z „Rzeczpospolitą” Rzecznik Praw Obywatelskich Marcin Wiącek.
Wiącek zaznaczył, że w sprawach obejmujących sytuację właścicieli, którzy — jak opisują — padli ofiarą nieuczciwych najemców, do biura RPO kierowane są skargi pochodzące z obu stron takich sporów. Jak relacjonował, właściciele zwracają uwagę, iż „nieuczciwi najemcy wykorzystują obowiązujące przepisy o ochronie praw lokatorów”, co w praktyce ma prowadzić do paradoksalnych konsekwencji.
W ocenie RPO problem przybiera postać wieloletniego impasu: zdarzają się sytuacje, w których właściciel po skutecznym wypowiedzeniu umowy najmu nie jest w stanie przez lata doprowadzić do eksmisji lokatora. Równolegle — jak wskazał w wypowiedzi dla gazety — nie otrzymuje czynszu, a jednocześnie pozostaje zobowiązany do ponoszenia kosztów utrzymania mieszkania.
Rzecznik zwrócił także uwagę na przypadki, gdy lokal jest obciążony kredytem, który miał być spłacany z wpływów czynszowych, co dodatkowo komplikuje sytuację właściciela. Jak dodał, pojawiają się również historie osób, które z różnych przyczyn muszą wyprowadzić się z zajmowanego mieszkania, lecz nie mogą wrócić do własnego, ponieważ najemca nie chce ani płacić, ani go opuścić.
Marcin Wiącek odniósł się też do stanowiska ministerstwa rozwoju i technologii. Jak przypomniał, w odpowiedzi na wystąpienie RPO w tej sprawie resort wskazał, że właściciele mają możliwość dochodzenia swoich praw przed sądem, a kluczowym problemem ma być przewlekłość postępowań. Zdaniem RPO z tej odpowiedzi wynika jednak przede wszystkim „aprobata dla aktualnego stanu prawnego i przerzucenie problemu na wymiar sprawiedliwości”.
Rzecznik podkreślił jednocześnie, że na prawo do sądu składa się także realna możliwość wykonania prawomocnego rozstrzygnięcia. Jak ujął, nawet uzyskanie wyroku eksmisyjnego nie rozwiązuje problemu, jeśli orzeczenia nie da się przeprowadzić z powodu nieprzyznania przez gminę lokatorowi mieszkania socjalnego.
Przekaz RPO wskazuje na napływ skarg dotyczących sporów o najem i eksmisję oraz na trudności sygnalizowane przez właścicieli w dochodzeniu roszczeń i wykonaniu wyroków. W wypowiedzi dla „Rzeczpospolitej” Marcin Wiącek akcentował jednocześnie, że problem dotyczy zarówno postępowań sądowych, jak i etapu egzekwowania rozstrzygnięć. Źródło: PAP